Podstawa współpracy członka zarządu ze spółką

Wyróżnić możemy trzy podstawy współpracy członka zarządu ze spółką z o. o. Pierwszy może stanowić umowa cywilnoprawna (np. umowa zlecenie, kontrakt menadżerski – uważany w orzecznictwie za rozbudowaną umowę zlecenie). Drugi to oczywiście umowa o pracę. Jak nietrudno się domyślić, w obu przypadkach przepisy nie przewidują żadnych preferencji dla członków zarządu pod kątem opodatkowania czy składek ubezpieczeniowych od ich wynagrodzenia. Należy zatem odprowadzać za nich zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne do ZUS tak, jak od każdej innej umowy zlecenie czy umowy o pracę.

Trzecią podstawę współpracy członka zarządu ze spółką z o. o. stanowi akt powołania. Powołanie może mieć miejsce bezpośrednio w umowie spółki już na etapie jej tworzenia. Na późniejszym etapie powołanie można zrealizować w drodze uchwały zgromadzenia wspólników spółki.

Z punktu widzenia wynagradzania członka zarządu pierwsze dwie podstawy współpracy ze spółką są dość powszechne. W końcu większość z nas w swojej karierze zawodowej współpracowała z kimś na podstawie umowy cywilnoprawnej czy umowy o pracę. Zdecydowanie inne i mniej znane skutki pociąga za sobą natomiast trzecia podstawa, tj. akt powołania. Na tym skupimy się w dalszej części tekstu

Wynagrodzenie członka zarządu z powołania

Co do zasady wynagrodzenie członka zarządu, który pełni to stanowisko z powołania, wypłaca się co miesiąc. Nie jest to jest wymóg, równie dobrze wynagrodzenie może być wypłacane kwartalnie, rocznie lub po osiągnięciu określonych wyników finansowych. Wysokość tego wynagrodzenia określa się odrębną uchwałą zgromadzenia wspólników w sprawie ustalenia wynagrodzenia funkcyjnego członka zarządu.

Takie wynagrodzenie bez wątpienia powoduje powstanie dochodu po stronie tegoż członka zarządu. Dochód taki podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w stawce 17% bądź 32% – na wniosek podatnika. Przychód natomiast pomniejsza się tylko o koszty jego uzyskania, wynoszące 250,00 zł miesięcznie, ale nie więcej niż 3000,00 zł rocznie. Zaliczki na PIT jako płatnik w imieniu członka zarządu będącego podatnikiem pobiera i wpłaca do właściwego urzędu skarbowego spółka.

Co jednak istotne, członek zarządu z powołania, otrzymując w ten sposób wynagrodzenie funkcyjne, nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i społecznemu. Warto przy tym zauważyć, że z jednej strony jest to niewątpliwa oszczędność, ale z drugiej strony brak ubezpieczenia wcale nie należy do sytuacji komfortowych. Inaczej sytuacja wygląda w momencie, gdy członek zarządu z powołania poza tą funkcją jest jeszcze zatrudniony w spółce w oparciu o umowę cywilnoprawną czy umowę o pracę na innym stanowisku. Może przecież jego członek zarządu kierować spółką, ale jednocześnie zgodnie ze swoim wykształceniem czy doświadczeniem pracować w niej np. jako specjalista ds. marketingu i w tym zakresie realizować odrębną umowę cywilnoprawną czy o pracę. Wówczas to te umowy wywołują obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. W kontekście pełnienia funkcji członka zarządu z powołania zasady nie ulegają wtedy zmianie – od wynagrodzenia funkcyjnego nadal nie odprowadza się składek na ubezpieczenie.

Wysokość wynagrodzenia członka zarządu

Ustalenie wysokości wynagrodzenia członków zarządu spółki z o.o. jest zależne od udziałowców posiadających dużą swobodę w tym zakresie. Przepisy nie określają bowiem minimalnej ani maksymalnej wysokości wynagrodzenia z tytułu pełnienia danej funkcji. Uchwała określająca wysokość wynagrodzenia może być zatem podjęta bez nadmiernych formalności. Jednocześnie jednak, należy mieć na uwadze, że w niektórych przypadkach, zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, a także wspólnikom w sytuacjach określonych w art. 250 KSH (tj. m. in. gdy głosowali przeciwko uchwale lub bezzasadnie nie zostali dopuszczeni do udziału w zgromadzeniu wspólników) będzie przysługiwało uprawnienie do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników jako sprzecznej z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godzącą w interesy spółki lub mającą na celu pokrzywdzenie wspólnika.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami!

Artykuł Wynagrodzenie członka zarządu w spółce z o. o. pochodzi z serwisu Studio Adwokackie.

Sądy IP – podstawa prawna

Sądy IP wprowadziła Ustawa z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Weszła ona w życie dnia 1 lipca 2020 roku. Od tej chwili w Kodeksie postępowania cywilnego kwestię sądów IP regulują art. 479(89) – 479(129).

Sprawy własności intelektualnej

Jak rozumieć sytuację, w której ma się do czynienia z własnością intelektualną?

Mowa tu przede wszystkim o prawach autorskich i pokrewnych, prawach własności przemysłowej oraz innych prawach dotyczących dóbr niematerialnych.

Dodatkowo sądy IP będą rozpoznawały także sprawy o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji, sprawy o ochronę dóbr osobistych w takim zakresie, w jakim dotyczą one dobra osobistego ukierunkowanego na indywidualizację, reklamę czy promocję przedsiębiorcy, jego towarów i usług, a także sprawy o ochronę dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą.

Brzmi ciekawie, prawda?

Dla kogo?

Co wynika z powyższego, nowym rozwiązaniem powinni szczególnie zainteresować się ci, którzy z własnością intelektualną mają do czynienia w swojej codziennej działalności. To oczywiście artyści – piosenkarze, pisarze, malarze i im podobni, twórcy – w tym graficy, architekci czy programiści, ale też software house’y, agencje marketingowe czy nauczyciele uczelni wyższych biorący udział w wydawnictwach publikacji naukowych lub działalności wynalazczej.

W jakich sytuacjach przyjdzie im skorzystać z sądów IP? Na pewno w kwestiach dotyczących ochrony wizerunku. Podobnie może się stać w sprawach o ochronę nazwiska oraz całokształtu bądź wybranych elementów twórczości.

Jakie sądy?

Postępowanie przed Sądem IP, jak przed każdym innym sądem, jest dwuinstancyjne. Sądami pierwszej instancji zostały Sądy Okręgowe w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Lublinie i Poznaniu. W drugiej instancji to Sądy Apelacyjne w Warszawie oraz Poznaniu.

Należy przy tym wskazać, że stołeczny Sąd Okręgowy uzyskał dodatkowe uprawnienia, przez które śmiało można go nazywać sądem zajmującym się sprawami technicznymi. Na wyłączność stał się on bowiem sądem właściwym do rozpoznawania spraw w zakresie własności intelektualnej, ale w przypadku wszelkiego rodzaju programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz technicznych tajemnic przedsiębiorstwa.

Tutaj pojawia się pytanie, czym mogą być techniczne tajemnice przedsiębiorstwa? Brak jednoznacznej odpowiedzi, ale założyć należy, że są to chociażby pozostające w opracowaniu metody, towary czy usługi oraz oczywiście całe, szeroko rozumiane know-how.

Cele nowelizacji

Celem, który przyświeca ustawodawcy przy tej nowelizacji, jest ograniczenie ilości instytucji, które do tej pory zajmowały się sprawami z zakresu własności intelektualnej. W prostej linii ma się to także przełożyć na efektywność i jakość merytoryczną takich postępowań.

Artykuł Sądy IP. Co to takiego i kto z nich skorzysta? pochodzi z serwisu Studio Adwokackie.

Powódka wskazała, ze w latach 2008 r. – 2016 r. dom aukcyjny X zorganizował aukcje, na których dokonano sprzedaży oryginalnych prac artysty w kwocie 336.881,20 złotych (dochodzona kwota 100.000 złotych stanowiła jedynie część w/w wynagrodzenia). Powódka uzyskała informacje o sprzedaży określonych prac artysty oraz o uzyskanych cenach z Internetu oraz od przedstawicieli X obecnych osobiście na aukcjach.

Podstawą prawną do dochodzenia roszczenia przez powódkę były przepisy art. 19 – 19(5) ustawy z dnia 04 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, dotyczące prawa do wynagrodzenia (tzw. droit de suite). Te najistotniejsze w niniejszej sprawie brzmią:

Twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do wynagrodzenia, stanowiącego sumę poniższych stawek:
1) 5 % części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale do równowartości 50.000 euro, oraz
2) 3 % części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 50.000,01 euro do równowartości 200.000 euro, oraz
3) 1 % części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 200.000,01 euro do równowartości 350.000 euro, oraz
4) 0,5 % części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 350.000,01 euro do równowartości 500.000 euro, oraz
5) 0,25 % części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale przekraczającym równowartość 500.000 euro – jednak nie wyższego niż równowartość 12.500 euro (art. 19 ust. 1 prawa autorskiego) .
Opisane wynagrodzenie dotyczy każdej zawodowej odsprzedaży utworu plastycznego za cenę równą lub wyższą od równowartości 100 euro (art. 19 ust. 2 prawa autorskiego).
Zawodową odsprzedażą są wszystkie czynności o charakterze odsprzedaży dokonywane, w ramach prowadzonej działalności, przez sprzedawców, kupujących, pośredników oraz inne podmioty zawodowo zajmujące się handlem dziełami sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych (art. 192 ust. 2 prawa autorskiego).
Do zapłaty wynagrodzenia jest obowiązany sprzedawca, a gdy działa na rzecz osoby trzeciej, zawodowo zajmującej się handlem dziełami sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych, odpowiada z nią solidarnie. (art. 193 ust. 1 prawa autorskiego).

Na tym tle, orzekający w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy, a w ślad za nim również Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, iż sprzedawcą zobowiązanym do zapłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite jest również zawodowy pośrednik (np. dom aukcyjny, agent) dokonujący czynności odsprzedaży utworu na rzecz właściciela będącego osobą trzecią. W ocenie Sądu sprzedawcą, w rozumieniu wskazanego przepisu, jest: osoba dokonująca zawodowej odsprzedaży we własnym imieniu i na własny rachunek (właściciel utworu), osoba dokonująca zawodowej odsprzedaży we własnym imieniu, ale na rachunek właściciela (np. komisant) oraz osoba dokonująca odsprzedaży utworu w imieniu i na rachunek właściciela.

Sąd wskazał, że pozwany dom aukcyjny X dokonywał sprzedaży utworów plastycznych artysty na podstawie umów komisu. Zgodnie z prawem:

Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym (art. 765 KC).

Przy sprzedaży komisowej umowa dochodzi do skutku pomiędzy nabywcą, a komisantem działającym w imieniu własnym, nie zaś w imieniu komitenta. Komisant jest zatem podmiotem stosunku cywilnoprawnego powstałego na skutek zawarcia umowy komisu.
Wobec powyższego – dom aukcyjny X, jako komisant, był stroną umów, na podstawie których dokonywana była odsprzedaż dzieł plastycznych artysty, a więc pozwany był sprzedawcą we wskazanym wyżej rozumieniu i osobą zobowiązaną do zapłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite na rzecz spadkobiercy artysty. W tym zakresie Sąd I instancji podzielił stanowisko zaprezentowane przez powódkę.

Co do przedstawionej powyżej interpretacji przepisu nie ma również wątpliwości w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w praktyce krajów zachodnich, gdzie droit de suite płacone jest zamiennie przez dom aukcyjny lub nabywcę.

Artykuł DOM AUKCYJNY zapłaci wynagrodzenie na rzecz twórcy i jego spadkobierców pochodzi z serwisu Studio Adwokackie.

A zatem:

PRAWNIK to osoba, która ukończyła studia prawnicze. W Polsce, studia takie trwają 5 lat i serwują naprawdę dużo teorii z wielu kodeksów i ustaw. Można przyjąć, że prawnik to poziom bazowy. Adwokat, radca prawny, mecenas, pełnomocnik, obrońca – wszyscy są prawnikami.

ADWOKAT to osoba, która po studiach prawniczych zdała egzamin na aplikację, odbyła aplikację adwokacką trwającą 3 lata i następnie zdała egzamin zawodowy (co do zasady, istnieją bowiem inne metody dojścia do tytułu „adwokat”, ale ten jest najczęstszy i na tym się skoncentruję).

Na aplikacji prowadzone są zajęcia z praktykami, czyli adwokatami, którzy na co dzień pracują w kancelariach. Oprócz zajęć, na aplikacji są też praktyki w sądach i prokuraturze. W ten sposób, można podpatrzeć jak na co dzień funkcjonują organy, które wkrótce będą decydować o realnych sprawach naszych klientów.

Większość aplikantów w okresie aplikacji pracuje w kancelariach pod okiem swojego patrona, czyli takiego prawnego nauczyciela (Arku, Andrzeju – dziękuję!). Niektórzy (np. ja) pracują w kancelariach już na studiach. Istotna różnica polega jednak na tym, że na aplikacji można reprezentować klientów w sądzie. Czyli czas wstać od komputera i kodeksów i zmierzyć się z praktyką w czystej formie. Jeśli pracuje się w kancelarii procesowej – można zdobyć naprawdę porządną praktykę i jest to, w mojej ocenie, największa zaleta odbywania aplikacji.

Po aplikacji przystępuje się do egzaminu zawodowego, który wymaga nauki przez bardzo długi czas. (Regularnie bieganie staje się wtedy największą rozrywką i jakby ten okres zmontować z dobrym soundtrack’iem to można by nawet przyjąć, że było fajnie).

Zdanie egzaminu zawodowego gwarantuje uzyskanie tytułu „adwokat”. I togi (z zielonym żabotem), na widok której klienci zaczynają się jakoś dumniej uśmiechać, bo mają obok siebie kogoś, kto wygląda jak prawnik z serialu (aplikanci togi nie mają).

Adwokaci podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu OC, co gwarantuje odszkodowanie osobom, którym adwokat wyrządzi szkodę w następstwie działania lub zaniechania podczas wykonywania swojego zawodu. Tym samym, klienci mogą czuć się bezpieczniej niż w przypadku świadczenia pomocy prawnej przez osobę, która ubezpieczenia takiego nie posiada.

Adwokaci działają w ramach samorządu adwokackiego o określonej strukturze. Samorząd ustala m.in. zasady wykonywania zawodu oraz zasady etyki. Adwokaci podlegają obowiązkowym szkoleniom zawodowym i odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godności zawodu, a także za naruszenie swych obowiązków zawodowych.

Wszystko, co zostało napisane powyżej o adwokatach, można również odnieść do RADCÓW PRAWNYCH. O adwokatach napisałam więcej tylko dlatego, że sama nim jestem i naturalnie wiem więcej z praktyki. Prawda jest jednak taka, że nasze zawody są bardzo podobne – aplikacja radcowska również trwa trzy lata, podczas których aplikanci zdobywają praktykę. Następnie przystępują do egzaminu zawodowego, a po jego zdaniu – mogą śmiało zakładać togę (z żabotem w kolorze niebieskim). Radcowie prawni mają również swój samorząd zawodowy, określoną strukturę i zasady etyki.

Podstawową różnicą między radcami prawnymi, a adwokatami jest możliwość świadczenia pomocy prawnej w stosunku pracy (którą mają wyłącznie radcowie). U podstaw takiego zakazu dla adwokatów leży założenie, że adwokat powinien być całkowicie niezależny i wolny od ewentualnych nacisków o charakterze służbowym. Do dnia 1 lipca 2015 roku adwokaci mieli również wyłączną możliwość pełnienia funkcji obrońcy w procesie karnym. I na tym kończą się formalne różnice.

No dobrze, przejdźmy zatem dalej – do kogo powinniśmy mówić „panie mecenasie”?

MECENAS to zwyczajowy zwrot grzecznościowy wobec adwokata, radcy prawnego i aplikantów, tj. wobec tych osób, które mogą występować przed sądem w imieniu innej osoby. Na sali sądowej nie będę zatem „panią Moniką”. Dla sądu i przeciwnika procesowego zawszę będę „panią mecenas” (a dla klienta – to zależy jak nam wygodnie).

OBROŃCA i PEŁNOMOCNIK to już, z kolei, wyrażenia ustawowe, nie zwyczajowe. Obrońcą jest adwokat, radca prawny lub aplikant, który broni klienta w sprawach karnych, karnoskarbowych i wykroczeniowych. Pełnomocnik to, natomiast, adwokat, radca prawny lub aplikant, który występuje w imieniu klienta w pozostałych sprawach sądowych lub przed innymi organami (np. w sprawie przed sądem gospodarczym o zapłatę).

Czasem spotykam się z przeświadczeniem, że to radcowie prawni są stworzeni do świadczenia pomocy prawnej klientom biznesowym, a adwokaci kojarzą się wyłącznie ze sprawami sądowymi. Otóż nie. Profil działalności danego adwokata, radcy prawnego lub prawnika zależy wyłącznie od niego samego i jego Klientów. Sama jestem adwokatem o profilu biznesowym i uważam, że doświadczenie sądowe w sprawach gospodarczych jest wobec tego komplementarne i pozwala na świadczenie kompleksowych usług. Ale to opinia Klientów jest najważniejsza.

Artykuł Prawnik, adwokat, radca prawny, mecenas, pełnomocnik, obrońca… CZYLI KTO? pochodzi z serwisu Studio Adwokackie.